De Elzas is een bijzondere regio in het noordoosten van Frankrijk. Je hebt hier soms het gevoel in een mengeling van Frankrijk, Duitsland en Disneyland terechtgekomen te zijn. Huh… Disneyland? Hoe kom ik daar nu bij? Dat heeft alles te maken met de vakwerkhuizen, kleurrijke gevels en smalle straatjes die je in de historische dorpen van de Elzas tegenkomt. Vooral Riquewihr doet sterk denken aan het dorp uit de Disneyfilm ‘Belle en het Beest’. Het zou me niets verbazen als de tekenaars hier hun inspiratie hebben opgedaan. De Elzas heeft echter veel meer te bieden dan alleen deze bijna sprookjesachtige dorpen. De streek staat ook bekend om de uitstekende wijnen, de stevige Munsterkaas en de afwisselende landschappen.
Het westen van de Elzas wordt gedomineerd door de Vogezen. Dit middelgebergte is op veel plekken dunbevolkt en daardoor een uitstekende bestemming voor wandelaars en natuurliefhebbers die de drukte willen ontvluchten. In het oosten ligt het veel vlakkere Rijndal, waar je uitgestrekte landbouwgebieden en wijngaarden aantreft. Tijdens een vakantie in de Elzas zul je merken dat de Duitse invloeden nog altijd duidelijk aanwezig zijn. Dat heeft alles te maken met de geschiedenis van deze grensstreek, die verschillende keren van Frankrijk naar Duitsland en weer terug is gegaan. Je ziet die invloeden terug in de architectuur, de plaatsnamen en de lokale keuken. Zelfs het Elzassische dialect heeft meer overeenkomsten met het Duits dan met het Frans.
Vanuit het zuiden van Nederland rijd je in ongeveer vijf tot zes uur naar de Elzas. Daarmee is het een prima bestemming voor een korte vakantie of een lang weekend. Toch zou ik aanraden om wat langer te blijven, want er is voldoende te zien en te doen om je hier een week of zelfs meerdere weken te vermaken. De afstanden tussen de belangrijkste bezienswaardigheden zijn niet al te groot, waardoor je gemakkelijk verschillende plekken op één dag kunt bezoeken. Ga je binnenkort naar de Elzas? Dan geef ik je graag vijf tips voor plekken en activiteiten die wat mij betreft niet op je programma mogen ontbreken.
[1] Colmar
Colmar is wat mij betreft een van de mooiste steden van de Elzas. Het historische centrum staat vol met kleurrijke vakwerkhuizen en gebouwen die soms al honderden jaren oud zijn. Het leukste deel van Colmar is La Petite Venise, oftewel Klein Venetië. Hier stroomt het riviertje de Lauch tussen de oude huizen door. Vooral rond de Quai de la Poissonnerie en de Rue de la Poissonnerie is het heerlijk om rond te wandelen. Het is meteen een van de meest gefotografeerde plekken van de Elzas. Dat merk je aan het aantal toeristen dat hier met camera’s en telefoons rondloopt. Wie rustig foto’s wil maken, kan het beste vroeg op pad gaan.
Colmar heeft gelukkig meer te bieden dan alleen La Petite Venise. In het oude centrum staan bijzondere gebouwen zoals het Maison Pfister en het Maison des Têtes. Ook de overdekte markthal is leuk om even binnen te lopen. Je kunt er lokale producten kopen en kennismaken met verschillende specialiteiten uit de Elzas. Mijn advies is om voor Colmar minimaal een halve dag uit te trekken, maar liever nog wat langer. Ga niet alleen de bekende plekken af, maar dwaal vooral ook door de minder drukke straatjes. Daar kom je soms de leukste plekjes tegen.
[2] Sprookjesachtige dorpen
De vakwerkhuizen die je in Colmar ziet, kom je ook in tal van dorpen in de Elzas tegen. Vooral langs de Route des Vins d’Alsace liggen prachtige voorbeelden van traditionele Elzassische dorpen. Riquewihr is misschien wel het bekendste dorp van allemaal. De combinatie van kleurrijke gevels, oude stadsmuren en smalle straatjes zorgt ervoor dat je je hier bijna in een sprookje waant. Het dorp heeft zijn middeleeuwse karakter grotendeels weten te behouden en trekt daardoor enorme aantallen bezoekers. Vooral tijdens de zomermaanden en rond de kerstperiode kan het er behoorlijk druk worden.
Een dorp dat wat mij betreft minstens zo mooi is, is Eguisheim. Dit plaatsje ligt vlak bij Colmar en heeft een bijzondere cirkelvormige plattegrond. De straatjes lopen rond het oude kasteel en worden omzoomd door prachtige vakwerkhuizen. Op veel plekken zie je bloemen aan de gevels hangen. Ook Kaysersberg en Ribeauvillé zijn het bezoeken waard.
Het leuke aan deze dorpen is dat ze relatief dicht bij elkaar liggen. Je kunt er gemakkelijk meerdere op één dag bezoeken. Met een auto volg je simpelweg een deel van de wijnroute en stop je onderweg bij de dorpen die je aanspreken. Neem vooral ook de tijd om ergens op een terras te gaan zitten. Een glas lokale Riesling of Pinot Gris past uitstekend bij een bezoek aan deze streek.
[3] Kasteel Haut-Koenigsbourg
Op een ruim 750 meter hoge heuvel in de Vogezen staat een van de bekendste kastelen van Frankrijk: Château du Haut-Koenigsbourg. Dit enorme middeleeuwse kasteel torent hoog boven de omliggende bossen en wijngaarden uit. Het werd in de twaalfde eeuw gebouwd en is tijdens de Dertigjarige Oorlog grotendeels verwoest. De ruïne bleef lange tijd onaangeroerd, totdat de Duitse keizer Wilhelm II aan het begin van de twintigste eeuw opdracht gaf om het kasteel te restaureren. Tijdens een bezoek kun je door de binnenplaatsen, gangen en verschillende vertrekken wandelen. Je ziet er onder andere oude wapens, meubels en verdedigingswerken. Alleen al vanwege het uitzicht is Haut-Koenigsbourg een bezoek waard. Vanaf de hoger gelegen delen kijk je bij helder weer uit over een groot deel van de Elzas en richting het Zwarte Woud in Duitsland. Houd er rekening mee dat je behoorlijk wat trappen moet beklimmen om het hele kasteel te bekijken.
[4] Straatsburg
Straatsburg is de grootste stad van de Elzas en een stad waar je gemakkelijk een volle dag kunt doorbrengen. Het historische centrum ligt op een eiland in de rivier de Ill en staat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De bekendste bezienswaardigheid is de enorme Cathédrale Notre-Dame de Strasbourg. Met zijn 142 meter hoge toren was dit eeuwenlang een van de hoogste gebouwen ter wereld. De kathedraal is vooral van dichtbij bijzonder om te zien. De enorme hoeveelheid details in de gevel maakt duidelijk hoeveel werk er ooit in de bouw gestoken is. Binnen kun je onder andere de astronomische klok bewonderen.
Mijn favoriete deel van Straatsburg is La Petite France. In deze historische wijk staan eeuwenoude vakwerkhuizen langs het water. Via kleine bruggen en smalle straatjes wandel je langs de verschillende grachten. Je vindt hier ook volop restaurants en terrasjes, waardoor het een prima plek is om even te pauzeren. Loop zeker door naar de Ponts Couverts en de Barrage Vauban, waarvandaan je een mooi uitzicht hebt over de oude stad. Straatsburg heeft daarnaast een modernere kant. De stad is een belangrijk centrum van de Europese politiek en huisvest onder andere het Europees Parlement. Dat contrast tussen het historische centrum en de moderne Europese wijk maakt Straatsburg anders dan de meeste andere plaatsen in de Elzas.
[5] Wandelen in de Vogezen
De Elzas bestaat niet alleen uit wijnvelden, steden en oude dorpen. In het westen ligt het middelgebergte de Vogezen, waar je een compleet ander landschap aantreft. Hier maken de wijngaarden plaats voor uitgestrekte bossen, bergmeren en hoger gelegen weiden. De Grand Ballon is met 1.424 meter de hoogste berg van de Vogezen. Vanaf de top heb je bij goed weer een geweldig uitzicht over de omgeving. Een andere mooie plek is het Lac Blanc, een bergmeer waarvandaan verschillende wandelroutes vertrekken. Je kunt in de Vogezen urenlang wandelen zonder veel andere mensen tegen te komen, al geldt dat wat minder voor de bekendste wandelroutes tijdens drukke vakantiedagen.
Ben je niet zo’n wandelaar? Dan kun je via de Route des Crêtes met de auto een mooie tocht door de bergen maken. Deze route voert over de hoger gelegen delen van de Vogezen en biedt onderweg verschillende uitzichtpunten. Vooral de combinatie van de berglandschappen en de veel lager gelegen Rijnvlakte maakt dit deel van de Elzas bijzonder.
Meer over de Elzas
Wil je meer informatie over de Elzas lezen? Deze websites bieden uitgebreide info over de Elzas: Elzas voor beginners, top 10 bezienswaardigheden van de Elzas en de mooiste dorpjes van de Elzas.
Over de ‘5x zien en doen’ artikelen
Dit soort inspiratie-artikelen zijn geschreven op basis van mijn eigen ervaringen en voorkeuren. Als reisjournalist weet ik als geen ander dat wat als de absolute highlights van een bestemming gezien wordt, soms helemaal niet jouw interesse kan wekken. Als musea niet jouw ding zijn, waarom zou je dan het ene na het andere museum aflopen tijdens een citytrip? Hetzelfde geldt voor kerken en andere geloofsgebouwen. Als je daar helemaal niets mee hebt, dan sla je die toch gewoon over? Ik heb tijdens mijn vele reizen geleerd dat de sfeer en de mensen van een bestemming vaak veel belangrijker zijn dan een lijstje met hoogtepunten die je stap voor stap af moet werken.
