Nog minder dan 48 uur tot de vuurpijlen en champagnekurken knallen om een nieuw jaar in te luiden. Of we het jaar 2026 met feestelijkheden moeten verwelkomen, valt nog te bezien. De Nederlandse overheid heeft ervoor gezorgd dat het leven weer een stukje minder leuk zal worden, want ze hebben de nodige miljarden nodig om de halve wereld te redden. Die euro’s halen ze vooral bij de Nederlandse burgers en bedrijven. Het toerisme lijkt wederom de sjaak te zijn. Niet alleen wordt de vliegtaks weer verhoogd; het is vooral de btw-verhoging op overnachtingen die de burger veel pijn zal gaan doen. Het btw-tarief op logies gaat op 1 januari 2026 omhoog van 9% naar 21%.
Verhoging btw-tarief zorgt voor flinke prijsstijgingen
De verhoging van het btw-tarief zal in veel gevallen onvermijdelijk tot prijsstijgingen leiden. Voor ondernemers is het nauwelijks haalbaar om deze extra last zelf op te vangen zonder die door te schuiven naar de consument. Omgerekend zou een btw-stijging van 9 naar 21 procent voor een prijsverhoging van circa 11 procent voor de consument zorgen. Reken je de inflatie mee, dan zijn prijsstijgingen voor hotelovernachtingen, kampeerplaatsen en het huren van vakantiehuisjes van ongeveer 15% realistischer.
Overheid jaagt Nederlander naar België en Duitsland
Er bestonden al voldoende redenen voor Nederlanders om vaker de landsgrenzen over te piepen. Met de btw-verhoging zal het alleen maar op grotere schaal voorkomen dat landgenoten naar België en Duitsland reizen. Daar is de brandstof en rookwaar al jarenlang aanzienlijk goedkoper – iets wat in 2026 ook alleen erger wordt – en word je in de supermarkten niet zo uitgekleed als dat bij onze eigen supers gebeurt. In Duitsland hoef je niet op de 1+1 aanbiedingen te wachten om voordelig uit te zijn. De drogisterijproducten zijn daar bijvoorbeeld al structureel veel goedkoper dan bij ons.
In Duitsland heeft de overheid een andere keuze gemaakt. Daar verlaagt men het btw-tarief op maaltijden die in restaurants, cafés en bij cateringdiensten worden geserveerd van 19 procent naar 7 procent. Het idee achter deze maatregel is om de horecasector structureel te ondersteunen en het concurrentienadeel ten opzichte van buurlanden te verkleinen. Terwijl Duitsland bewust kiest voor verlichting van de lasten voor ondernemers en consumenten, gaat Nederland juist de tegenovergestelde kant op.
Mogelijk negatief effect staatskas
Beslissingen van de regering willen weleens het tegenovergestelde effect hebben van wat men trachtte te bereiken. De honderden miljoenen die de btw-verhoging jaarlijks extra zou moeten opbrengen? Die worden mogelijk helemaal niet binnengeharkt. Dat komt doordat experts verwachten dat het aantal overnachtingen zal dalen en daarmee ook de omzet waarover de btw geheven gaat worden. Minder boekingen betekenen niet alleen minder btw-inkomsten, maar raken ook aanpalende sectoren zoals horeca, vervoer en dagattracties. Per saldo kan de staatskas daardoor slechter af zijn dan vooraf werd ingeschat.
Links of rechts, de rekening ligt altijd bij dezelfde
Steeds vaker bekruipt het gevoel dat het nauwelijks nog uitmaakt op welke politieke partij je stemt. Ongeacht de kleur van het kabinet lijkt de overheid al jaren vooral bezig met het vergroten van haar eigen inkomsten. Belastingen worden verhoogd waar het kan, het liefst zo geruisloos mogelijk, totdat burgers en ondernemers pas merken wat er is gebeurd wanneer de rekening op de mat valt.
Maar zodra bedrijven proberen de belastingdruk te beperken, of burgers in groten getale de grens oversteken naar België, Duitsland en Luxemburg voor een dagje goedkoper winkelen, verandert de houding direct. Dan is het ineens problematisch, ongewenst of zelfs onwenselijk gedrag.
Een blik op 2026
Voor 2026 voorspel ik een duidelijke toename van het toerisme naar onze buurlanden, meer Nederlandse horecabedrijven die het financieel niet meer redden en pakjes sigaretten die langzaam uit het Nederlandse straatbeeld verdwijnen. Vooruitkijken blijft altijd deels koffiedik kijken, zeker als beleid en gedrag elkaar blijven beïnvloeden. Hoe het ook uitpakt, ik wens al mijn lezers in ieder geval een mooi, gezond en vooral reislustig 2026 toe.
