Prinsjesdag 2025 heeft niet goed uitgepakt voor de Nederlandse luchtvaart en voor mensen die vanaf een Nederlandse luchthaven willen vliegen. Het demissionaire kabinet heeft besloten dat de vliegtaks op vluchten tussen de 2.000 en 5.500 kilometer vanaf 1 januari 2027 verhoogd wordt van € 29,40 naar 47,24 euro en dat wie verder weg vliegt 70,86 euro aan vliegbelasting gaat betalen. De klimaatwinst die het kabinet daarmee denkt te halen, is waarschijnlijk minimaal, en de Nederlandse reiziger is de dupe. Vooral de middenklasse zal geraakt worden door deze belastingverhoging, die ons wederom onder het mom van ‘beter voor het klimaat’ door de strot geduwd wordt. De luchthavens van Düsseldorf en Brussel zullen de Nederlanders met open armen ontvangen.
De verhoging van vliegtaks was eventjes een hot topic in de kranten en andere media. Soms met licht verontwaardigde toon, soms neutraal. Wie op clickbait wilde scoren, die meldde vooral dat je met een gezin van vier personen bijna driehonderd euro aan vliegtaks kwijt gaat zijn als er in 2027 vanaf Schiphol naar Thailand, Zuid-Afrika of Amerika gevlogen wordt. Dat is een hoop geld voor iets waar bijna niemand beter van wordt, behalve de staatskas. Want van die extra inkomsten wordt niets besteed om het reizen milieuvriendelijker te maken, bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat de luchthavens 24 uur per dag met het openbaar vervoer bereikbaar zijn. Dat zou voor veel mensen uit de provincie, waaronder ikzelf, een goede oplossing zijn. Ik kies er vaak voor om een vroege heenvlucht en een late terugvlucht te boeken, zodat ik zoveel mogelijk uit mijn reis kan halen. In dat geval kan ik vanuit Roosendaal bijna niet anders doen dan met de auto reizen.
Anderhalve week parkeren: 229,17 euro
Waar ik niemand over hoor klagen, zijn de absurde parkeertarieven die tegenwoordig gehanteerd worden door de luchthavens. Ik ben recent naar Malaga gevlogen en zou dat oorspronkelijk vanaf Brussels International Airport doen. Had daar lang parkeren gereserveerd voor 10 dagen en dat zou mij 143 euro gekost hebben. Dat is al bijna net zoveel als wat ik voor het kale Transavia retourticket betaald had en eigenlijk een belachelijk hoog tarief, zeker als je kijkt wat je tien jaar geleden betaald zou hebben.
Vanwege annuleringen door problemen op Brussels Airport (iets met ransomware) heb ik mijn vluchten op het allerlaatste moment om moeten boeken naar vertrek vanaf Eindhoven Airport. Het parkeren op Brussel kon ik gelukkig kosteloos annuleren, maar moest wel een nieuwe parkeerplek zien te regelen bij het internationale vliegveld van Eindhoven. Daar waar de Belgen mij voor 143 een plekje in de parkeergarage konden geven, moest ik in Eindhoven ineens € 229,17 aftikken voor 10 dagen op een parkeerterrein op P3. Dat is meer dan 30 euro per vierkante meter parkeerplek. Parkeergarage P4, die twee minuten langer lopen betekent, is in de regel iets goedkoper, maar die was niet meer beschikbaar . Dit was nu de goedkoopste oplossing.
Bijna drie keer zo duur in 14 jaar tijd
Dat we in Nederland al een paar jaar last hebben van een hogere inflatie, zal niemand ontgaan zijn. Maar leg mij maar eens uit waarom het parkeren op Eindhoven Airport in 14 jaar tijd bijna drie keer zo duur geworden is. In 2011 kostte lang parkeren op P3 € 54 voor 3 dagen en € 5 iedere extra dag (bron: parkeertarieven 2011), wat in dit geval in totaal op 89 euro uitgekomen zou zijn. Op P4 was je voor dezelfde periode slechts 62 euro kwijt.
De (r)overheid slaat wéér toe
De grond waar ik op parkeerde was al van de luchthaven, dus ik vraag me af welke kosten er door Eindhoven Airport de grondslag vormen voor deze exorbitante prijsopslag van bijna 200% in 14 jaar tijd. Waarom voelt het alsof ik weer zo ontzettend genaaid wordt door een bedrag dat voor het grootste deel in handen is van de overheid, die we in dit geval beter roverheid kunnen noemen. Want waar de media zich druk maken om een kleine 18 euro aan extra vliegtaks op een vlucht vanuit Nederland naar het zuiden van Spanje, daar heeft de overheid al lang een minder zichtbare greep in de beurs van de Nederlandse reiziger gedaan. De overheid slaat onverbiddelijk op sneaky wijze toe, en niemand schreeuwt moord en brand.
Enorme winstmarge
Om te begrijpen waar dat geld naartoe gaat, heb ik eens berekend hoeveel winst Eindhoven Airport ongeveer maakt op een parkeerplek. Mijn reservering van € 229,17 voor tien dagen parkeren is inclusief 21% btw. Trek je die belasting eraf, dan blijft er € 189,40 over dat daadwerkelijk bij de luchthaven terechtkomt. De overige € 39,77 aan btw verdwijnt rechtstreeks in de staatskas – wederom een bijdrage van de reiziger aan de overheid, zonder dat daar iets tastbaars voor terugkomt. Zelfs het deel dat zogenaamd ‘belasting’ heet, vloeit dus mee in dezelfde richting: omhoog, naar Den Haag.
De kosten voor een parkeerplek zijn in werkelijkheid laag. De aanleg van een verhard terrein, verlichting, bewaking en onderhoud kosten hooguit een paar honderd euro per jaar per plek. Als je dat uitsmeert over een bezettingsgraad van gemiddeld 80 procent, kom je op jaarlijkse kosten van ongeveer zeshonderd euro per parkeerplaats. Daartegenover staat een omzet van ruim vijfduizend euro per jaar. Dat betekent dat er per plek een winst van ongeveer € 4.900 overblijft. Dat is een marge van bijna negentig procent…. !
Omgerekend naar mijn eigen reservering van 229 euro komt dat neer op een winst van zo’n 175 à 180 euro voor tien dagen parkeren. Met andere woorden: wat ik betaal voor het stallen van mijn auto is voor Eindhoven Airport vrijwel pure winst. En dat maakt het extra wrang dat het merendeel van de luchthaven eigendom is van de overheid en de gemeente. De reiziger betaalt, de overheid incasseert.
Goedkoper over de grens
Het maakt de keuze om vanaf België of Duitsland te vliegen steeds logischer. Niet alleen zijn vliegtickets daar vaak goedkoper door lagere belastingen, ook parkeren is er meestal beter geprijsd en klantvriendelijker geregeld. Op luchthavens als Düsseldorf, Weeze en Charleroi betaal je vaak tientallen euro’s minder voor dezelfde periode, met soms zelfs gratis shuttles tot aan de terminal. Zolang Nederland zijn eigen reizigers blijft uitmelken met steeds hogere belastingen en parkeertarieven, zullen steeds meer vakantiegangers de grens oversteken. En geef ze eens ongelijk.